Englesko hrvatski rječnik košarkaških pojmova

 

3 (three)-point-play – Kad igrač koji je fauliran tjekom uspešnog šuta za dva poena iskoristi dodatno slobodno bacanje (2 + 1)

4 (four)-point play – Kad igrač koji je fauliran tijekom uspešnog šuta za tri poena iskoristi dodatno slobodno bacanje (3 + 1)

50–40–90 – U NBA ligi statistička vrednost koja odlikuje izuzetno dobre šutere. Brojke se odnose na poene napravljene ispod koša ili sa srednje distance (50%), iza linije za tri poena (40%) i sa linije za slobodna bacanja (90%) (naravno, što više šuteva to je učinak bolji)

 

Air ball – Promašen šut na koš, bez pogadjanja table ili obruča

Alley-oop – Zakucavanje prilikom pijema dobačene lopte u skoku (video)

Assist – Dodavanje koje neposredno dovodi do poentiranja

Assistant coach – Pomoćni trener

Average – Prosječne vrednosti u statistici

 

Backboard – Tabla koša na kojoj je pričvršćen obruč

Backcourt – Pozadinski igrač koj ima zadatak da šutira sa veće distance

Backdoor – Napadački igrač prolazi iza ledja odbranbenog igrača da bi omogućio slobodan pas

Backup – Rezervni igrač

Bank shot – Šut u koš od table

Baseball-pass – Dodavanje jednom rukom na većoj distanci

Baseline – Osnovna linija iza koša

Basket – Kompletan koš (tabla, obruč i mrežica)

Behind-the-back-pass – Dodavanje iza leđa

Block – Blokiranje protivnika po pravilima

Blocked shot – Blokiranje šuta bez faula

Box – Vidi „Zone“

Box and one – Forma obrane, pri čemu jedan igrač brani čovek na čovjeka, a ostala četiri igrača igraju slobodno

Box-out – Čvršći telesni kontakt (ali po pravilima) sa ciljem da se protivniku onemogući unakrsno kretanje

Bump – Borba za najbolju „Rebound“ poziciju

Buzzer beater – Koš u zadnjoj sekundi

 

Call – Sudijski zvižduk

Carrying – Nedozvoljeno vodjenje lopte pri driblingu (nošenje) – “nošena”

Center – Najviši igrač u timu, koji najčešće igra u blizini koša

Charging Ofanzivni faul, utrčavanje u protivničkog igrača koji stoji

Cheerleader – zabavljačice koje plešu u pauzama na terenu i zabavljaju publiku

Coach – Trener, odlučuje o sastavu tima i taktici

Coast to coast – Brzi dribling od jedne do druge osnovne linije

Court – Košarkaški teren

Cross over – Dribling u kome se prebacivanjem iz jedne u drugu ruku brzo menja pravac kretanja

Crunchtime – Odlučujuća faza pred kraj utakmice (isto zvana „money-time“)

Curl – Brza promena pravca u uskom luku kretanja

Cutting Presijecanje napada

 

Defense – Opći pojam za različite odbranbene taktike

Defensive rebound – Hvatanje lopte ispod svog koša posle promašenog protivničkog šuta

Delayed offense – Spori napad u svrhu dobijanja na vremenu

Disqualification – Izbacivanje iz igre posle 5.og faula ili direktno izbacivanje

Distance shot – Šut na koš sa veće udaljenosti

Double dribbling – Ponovno vođenje lopte, nakon što je lopta uhvaćena (dupla greška)

Double foul – Dupli faul; dva igrača se istovremeno fauliraju

Double team – Branjenje lopte sa dva igrača

Dribbling – Tapkanje lopte po terenu uz kretanje

Dunk – Poentiranje kroz zakucavanje lopte u obruč

 

Eight-second line – Srednja linija, koja mora u toku osam sekundi da se predje

 

Facing – Okretanje ka košu posle primanja lopte

Fadeawayjumpshot – Šut iz skoka sa cimanjem

Fake – Finta telom radi zbunjivanja protivnika

Fastbreak – Brzi kontra napad, najčešće prilikom oduzimanja lopte

Field goal – Davanje koša iz igre

Flagrant foul – Grubi nesportski faul ili namjerni faul

Forward – Igrač na poziciji krila

Foul – Nepropisni tjelesni kontakt

Foul trouble – Prevremeno zarađen veći broj osobnih grešaka pojedinačnog igrača

Free throw – Slobodno bacanje poslije faula

Fronting – Frontalno zagrađivanje protivničkog igrača

Fumbling – Greška u hvatanju, koja se ne vrednuje kao dribling

 

Give and go – Jednostavan sistem napada, dodavanje, trčanje i traženje pasa – u principu ništa drugo nego direktan dupli pas

Goaltending – Nepravilno blokiranje šuta u kretanju na dole

Go-to-guy – Igrač za odlučujuće šuteve

Guard – Igrač na konstruktivnoj poziciji

 

Half-court press – Defanzivna taktika pri kojoj odbranbeni igrači prave presing čim protivnički igrači predju polovinu terenaHall of fame – Muzej za posebno važne igrače i trenere

Helping out – Ispomaganje kad jedan igrač bude izigran

Helpside – Odbranbena polovina gde se ne nalazi lopta

High post – Centar (igrač), koji deluje da linije slobodnog bacanja

Hook shot – Horog ili udica, šut na koš sa strane preko glave

 

In your face – Pokušaj šuta na koš i pored neposrednog čuvanja

 

Jab step – Brza finta nogama

Jump ball – Visoko bačena lopta od sudije izmedju dva suparnička igrača, koji se skokom bore za loptu, a smiju je samo udariti, ne i uhvatiti.

Jump shot – Šut iz skoka, pri čemu lopta napušta ruku u najvišoj tački skoka

 

Key – Prostor koji čini krug slobodnog bacanja i linije zone

 

Lane – 3,65 metara široka zona izmedju osnovne i linije za slobodna bacanja

Lay-up – Polaganje, šut na koš u pokretu u neposrednoj blizini koša

Lob pass – Visoki lučni pas preko odbranbenog igrača

Low post – Centar (igrač), koji deluje ispod koša

 

Man-to-man – Odbrana čovek na čoveka sa fiksnom dodjelom suparničkog igrača

Mid post – Pozicija sa strane od zone u sredini izmedju linije za slobodno bacanje i osnovne linije

Mismatch – Izraz za izuzetnu razliku u visini direktnih protivničkih igrača

Most valuable player – Najbolji igrač

Motion offense – Napadački potezi, pri kojima su svi igrači u stalnom pokretu

Move – Opći pojam za kompleksna kretanja

 

No-look-pass – Dodavanje bez gledanja

 

Offense – Opći pojam za raznovrsne varijante napada

Offensive foul – Osobna greška u napadu

Offensive rebounds – Uhvaćena lopta posle promašenog šuta ispod protivničkog koša

Officials – Suci, trojica nadgledaju utakmicu

One-on-one – Situacija u igri jedan na jedan

Open shot – Šut na koš bez ometanja sa strane protivnika

Out of bounds – Izraz za „lopta u autu“

Outlet pass – Prvi brzi pas posle defanzivnog skoka

Overtime – Produžetak igre pri izjednačenom rezultatu

 

Paint – Naziv za u boji označeni 3 sekunde prostor

Pass – Opći pojam za različita dodavanja

Penetration – Sposobnost igrača da u prostoru za 3 sekunde driblingom poentira iz blizine ili da doda loptu

Percentage – Postotak šuta izračunat na osnovi broja pokušaja i pogodaka

Pick and roll – Osnovna napadačka taktika, pri kojoj jedan igrač bez lopte pravi blok, a zatim se odmah kreće ka košu i oslobađa se za izravno dodavanje ispod koša

Pivot – Kružno kretanje oko jedne noge pod pritiskom protivničkog igrača

Playoffs – Završne utakmice za titulu prvaka

Point guard – Plejmejker, igrač zadužen za organiziranje igre na poziciji broj 1 (ostale pozicije igrača: 2 bek, 3 krilo, 4 krilni centar i 5 centar)

Post player – Se naziva igrač na poziciji centra, koji djeluje sa linije za slobodno bacanje ili u blizini. Postoji „high“ pozicija ( u krugu slobodnog bacanja) i „low“ pozicija (bliže košu)

Posting up – Pozicioniranje u blizini koša, ispred protivničkog igrača i ledjima okrenut ka košu, da bi se poentiralo na primer sa skok šutom iz okreta

Power forward – Jak igrač na poziciji krila sa efikasnim prodorom ka košu

Press – Opći pojam za posebno agresivnu formu odbrane

 

Rebound – Uhvaćena lopta posle promašenog šuta (odbijena od table ili obruča)

Referee – Sudac

Reverse dunk – Zakucavanje iza leđa

Reverse layer – Polaganje u nazad iznad glave

Rim – Obruč na tabli koša

Rookie – Igrač u prvoj profesionalnoj sezoni

Run and gun – Brz šut bez prethodnog dodavanja

 

Safety – Poslednji čovek u napadu, pokušava da spriječi „Fast Break“

Score – Opći pojam za ukupni učinak tima i igrača

Scoring board – Ukupna statistika sa svim pojedinačnim učincima

Scoring play – Potez u igri, koji se završava poentiranjem

Scout-coach – Specijalni pomoćni trener, koji promatra talente

Screen – Suigrač omogućava postavljanjem bloka šuteru poziciju za neometan šut na koš

Set play – Opći naziv za sisteme napada iz smirene situacije

Shooting guard – Plejmejker sa jako efikasnim šutom

Shot – Opći naziv za šutiranje na koš sa distance

Shot dock – Pokazuje preostalo vreme za napad. Na raspolaganju stoje ukupno 24 sekunde za napad

Sixth man – Najbitniji rezervni igrač, koji može da igra na različitim pozicijama

Skip pass – Izravno dodavanje preko preko nekoliko igrača

Slam dunk – Izraz za spektakularna zakucavanja

Small forward – Igrač na poziciji krila sa efikasnim šutom

Sneaker – Tenisice za košarku

Starting five – Pet igrača koji počinju igru

Steal – Oduzimanje lopte protivničkoj ekipi dobrom odbranom

Streak shooter – Naziv za igrača koji u više napada za redom uspešno poentira

Streetball – Varijanta košarke koja se igra na javnim igralištima

Strong side – Polovina terena na kojoj se trenutno nalazi lopta

Switch – Forsirano mijenjanje igrača pri odbrani čovek na čoveka

 

Technical foul – Tehnički faul za nesportsko ponašanje

Three-point fieldgoals – Šut za tri poena sa razdaljine od najmanje 6,75 metara

Three-second rule – Pravilo maksimalnog zadržavanja od 3 sekunde u protivničkoj zoni

Time-out – Pauza za taktičko savjetovanje sa trenerom

Tip-in – Skok i poentiranje u jednom, kroz kratko dodirivanje lopte

Tip-off – Borba za loptu na početku utakmice koju sudija baca u vis izmedju dva suparnička igrača

Touching – Lagano dodirivanje protivničkog igrača pri odbrani

Trailer – Igrač koji pri „Fast Break“-u nailazi u drugom napadačkom valu

Transition – Prebacivanje sa napadačke na obranbenu igru

Trap – Munjevito dvostruko blokiranje napadača (takozvana „zamka“)

Trash talk – Opći naziv za grubo vrijedjanje protivničkog igrača

Traveling – Greška u koracima: u pokretu su dozvoljena samo dva koraka a iz stajanja samo jedan

Triple double – Dvocifreni broj poena u tri kategorije u jednoj utakmici

Turnover – Gubitak lopte u napadu

 

Weak side – Naziv za stranu u napadu i odbrani na kojoj se lopta trenutno ne nalazi i zbog toga se ne mora jako čuvati

 

Zone – Označeni prostor ispod koša